Các mức phạt hành vi chậm đóng BHXH bắt buộc từ ngày 10/09

Từ ngày 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định các mức xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Doanh nghiệp, người sử dụng lao động cần đặc biệt lưu ý thời hạn đóng BHXH, số lượng người lao động tham gia và nghĩa vụ đóng đầy đủ, đúng thời gian để hạn chế nguy cơ bị xử phạt và phát sinh các khoản phải nộp bổ sung.

Dưới đây là các mức phạt đáng chú ý được tổng hợp theo nội dung infographic.

1. Phạt cảnh cáo đối với trường hợp số tiền vi phạm dưới 400.000 đồng

Đối với hành vi chậm đóng tiền BHXH, nếu số tiền vi phạm được xác định tại thời điểm lập biên bản dưới 400.000 đồng, người sử dụng lao động có thể bị áp dụng hình thức phạt cảnh cáo.

Đây là mức xử lý đối với trường hợp vi phạm có giá trị tiền chậm đóng ở mức thấp theo quy định.

2. Mức phạt tiền được xác định theo số lượng người lao động

Một trong những nội dung đáng lưu ý là mức phạt đối với hành vi không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH bắt buộc trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày hết thời hạn quy định.

Trường hợp sau thời hạn 60 ngày nhưng thuộc trường hợp pháp luật quy định không bị coi là trốn đóng, mức phạt được xác định theo số lượng người lao động (NLĐ) vi phạm.

Như vậy, quy mô số lượng người lao động vi phạm càng lớn thì mức phạt càng cao. Doanh nghiệp có số lượng lao động lớn cần đặc biệt chú trọng công tác đăng ký và cập nhật đầy đủ người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

3. Phạt theo tỷ lệ % đối với số tiền chậm đóng

Ngoài mức phạt căn cứ vào số lượng người lao động, hành vi chậm đóng BHXH còn có thể bị xử phạt theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền chậm đóng.

Các hành vi được đề cập gồm:

• Chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng kể từ sau ngày đóng BHXH \m nhất;

• Không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký sau 60 ngày kể từ ngày đóng chậm nhất, đã được đôn đốc nhưng không thuộc trường hợp bị coi là trốn đóng.

Theo nội dung infographic, mức phạt được xác định từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản.

Mức phạt tối đa không quá 75 triệu đồng.

Do đó, việc chậm đóng BHXH không chỉ làm phát sinh nghĩa vụ phải đóng bổ sung mà còn có thể dẫn đến khoản tiền phạt đáng kể, đặc biệt đối với doanh nghiệp có số tiền chậm đóng lớn.

4. Doanh nghiệp còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả

Bên cạnh hình thức xử phạt tiền hoặc cảnh cáo, người sử dụng lao động vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Buộc lập hồ sơ tham gia BHXH

Người sử dụng lao động phải:

• Lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH; hoặc

• Lập hồ sơ đăng ký đầy đủ số người thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Điều này nhằm bảo đảm người lao động thuộc diện tham gia được đăng ký và ghi nhận đầy đủ trong hệ thống BHXH.

Buộc đóng đủ số tiền BHXH chậm đóng

Doanh nghiệp phải truy đóng đầy đủ số tiền BHXH bắt buộc còn thiếu hoặc chậm đóng theo quy định.

Đây là nghĩa vụ riêng biệt với khoản tiền phạt vi phạm hành chính. Vì vậy, doanh nghiệp không thể chỉ nộp tiền phạt mà bỏ qua nghĩa vụ đóng đủ BHXH cho người lao động.

Buộc nộp tiền lãi chậm đóng

Đối với số tiền BHXH chậm đóng, người sử dụng lao động còn phải nộp khoản tiền lãi chậm đóng.

Theo nội dung infographic, khoản tiền này được tính theo mức 0,03%/ngày, trên số tiền chậm đóng và số ngày chậm đóng vào quỹ BHXH.

Do đó, thời gian chậm đóng càng kéo dài thì tổng nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thực hiện càng tăng.

5. Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế rủi ro?

Để tránh phát sinh tiền phạt và các khoản truy đóng, lãi chậm đóng, doanh nghiệp nên chủ động:

Thứ nhất, rà soát danh sách người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, bảo đảm không bỏ sót hoặc đăng ký thiếu người lao động.

Thứ hai, kiểm tra thời hạn đóng BHXH hằng tháng và xây dựng quy trình kiểm soát để bảo đảm nguồn tiền đóng BHXH được chuẩn bị đúng thời hạn.

Thứ ba, đối chiếu số liệu định kỳ giữa hồ sơ nhân sự, tiền lương, danh sách tham gia BHXH và số tiền thực tế đã đóng.

Thứ tư, xử lý ngay các khoản chậm đóng, tránh để tình trạng chậm đóng kéo dài hoặc vượt quá các mốc thời gian có thể làm phát sinh mức xử phạt cao hơn.

Thứ năm, lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến việc đăng ký, điều chỉnh và đóng BHXH để thuận tiện trong việc đối chiếu, giải trình khi cần thiết.

6. Lưu ý quan trọng đối với doanh nghiệp

Các quy định về BHXH bắt buộc ngày càng được quản lý chặt chẽ, đặc biệt đối với việc đăng ký đầy đủ người lao động, đóng đúng số tiền và đúng thời hạn.

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa chậm đóng, đóng không đầy đủ và các hành vi có thể bị xác định là trốn đóng, bởi mỗi hành vi có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý và mức xử lý khác nhau.

Kết luận

Việc chậm đóng BHXH bắt buộc không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động mà còn có thể khiến doanh nghiệp phải đối mặt với tiền phạt, nghĩa vụ truy đóng và tiền lãi chậm đóng.

Đặc biệt, theo nội dung infographic, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, vì vậy doanh nghiệp nên chủ động rà soát toàn bộ tình hình tham gia và đóng BHXH trước thời điểm quy định mới có hiệu lực.

Chủ động đóng đúng – đủ – đúng hạn BHXH không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn góp phần bảo đảm quyền lợi lâu dài cho người lao động và hạn chế rủi ro pháp lý, tài chính trong quá trình hoạt động.