Checklist 8 hành vi "né thuế" đang bị soi qua dòng tiền ngân hàng

Tại hội thảo “Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch” ngày 20/5, đại diện Cục Thuế cho biết cơ quan thuế đã ghi nhận nhiều hình thức có dấu hiệu rủi ro qua dòng tiền, đặc biệt ở giao dịch nội bộ, thương mại điện tử và việc phân tán doanh thu qua tài khoản cá nhân. Cơ quan thuế cũng đang định hướng kết nối dữ liệu giữa thuế, ngân hàng, trung gian thanh toán, sàn thương mại điện tử và các cơ quan liên quan để phân tích rủi ro tốt hơn.

Doanh nghiệp cần rà ngay 8 hành vi dưới đây:

1. Điều chuyển lợi nhuận qua hợp đồng vay nội bộ

Công ty mẹ và công ty con cho vay qua lại với lãi suất bất thường: quá cao, quá thấp hoặc không tính lãi;

Đây có thể là dấu hiệu điều chuyển doanh thu, chi phí, lợi nhuận để làm giảm thu nhập chịu thuế ở đơn vị có phát sinh doanh thu.

2. Mua bán nội bộ với giá không đúng thực tế

Công ty mẹ bán hàng cho công ty con với giá bất thường, hoặc ngược lại;

Nếu giá không phản ánh đúng bản chất giao dịch, cơ quan thuế có thể đặt nghi vấn về chuyển lợi nhuận, giảm thuế TNDN phải nộp.

3. Hạch toán chi phí dịch vụ không hợp lý

Công ty con mua dịch vụ quản lý, tư vấn, giám sát… từ công ty mẹ với mức phí không phù hợp thực tế;

Rủi ro là doanh nghiệp đang tăng chi phí đầu vào, giảm thu nhập chịu thuế và tăng khấu trừ VAT không đúng bản chất.

4. Phân chia lợi nhuận không đúng tỷ lệ góp vốn thực tế.

Dùng hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc góp vốn nhưng phân chia lợi nhuận không tương xứng với phần vốn góp.

Đây là vùng rủi ro nếu lợi nhuận được ghi nhận về đơn vị đang được hưởng ưu đãi thuế.

5. Chuyển tiền nội bộ không chứng minh được mục đích

Các khoản chuyển tiền giữa công ty mẹ – công ty con, hoặc chuyển cho cá nhân dưới dạng:

- Tạm ứng kéo dài;

- Tài trợ phi thương mại;

- Khoản chi không rõ mục đích;

- Nếu không chứng minh được bản chất giao dịch, khoản tiền có thể bị soi là che giấu doanh thu hoặc chi phí không hợp lý.

6. Kinh doanh nhưng không đăng ký, kê khai thuế

Một số cá nhân, hộ kinh doanh phát sinh doanh thu lớn từ thương mại điện tử nhưng không đăng ký, không kê khai và không nộp thuế theo quy định;

Đây là nhóm rủi ro điển hình trong bối cảnh dòng tiền từ sàn, nền tảng số, ngân hàng và trung gian thanh toán ngày càng dễ đối chiếu.

7. Chia nhỏ doanh thu qua nhiều tài khoản cá nhân

Sử dụng tài khoản của người thân, nhân viên hoặc tài khoản không đăng ký với cơ quan thuế để nhận tiền bán hàng;

· Mục đích thường là che giấu dòng tiền, giảm doanh thu kê khai và giảm nghĩa vụ thuế. Đây là nhóm hành vi đang được cơ quan thuế đặc biệt lưu ý.

8. Giấu doanh thu thực tế

Các biểu hiện thường gặp gồm:

- Không xuất hóa đơn đầy đủ;

- Ưu tiên giao dịch tiền mặt để tránh ghi nhận doanh thu;

- Không kê khai đúng doanh số bán hàng;

- Doanh thu thực tế không khớp hóa đơn, ngân hàng, sàn TMĐT;

- Khi dữ liệu hóa đơn điện tử, tài khoản ngân hàng và dòng tiền thanh toán được kết nối tốt hơn, các điểm lệch này sẽ ngày càng dễ bị phát hiện.

Chốt lại:

1. Các hành vi “né thuế” hiện nay không chỉ bị phát hiện qua tờ khai.

2. Cơ quan thuế đang chuyển mạnh sang quản lý theo dòng tiền, đối chiếu dữ liệu ngân hàng, hóa đơn điện tử, sàn thương mại điện tử và các nguồn dữ liệu liên quan.

3. Muốn kinh doanh an toàn, doanh nghiệp cần làm đúng từ dòng tiền: tiền về đâu, xuất hóa đơn thế nào, kê khai ra sao và hồ sơ nào chứng minh bản chất giao dịch.