Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 90/2026/TT-BTC quy định về đăng ký thuế, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Thông tư bổ sung, sửa đổi nhiều quy định quan trọng liên quan đến tổ chức, hộ kinh doanh, hộ gia đình và cá nhân; trong đó đáng chú ý là thủ tục đăng ký thuế lần đầu, thay đổi thông tin đăng ký thuế, tạm ngừng kinh doanh, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, công khai thông tin người nộp thuế và sử dụng cơ sở dữ liệu trong giải quyết thủ tục đăng ký thuế.

(Nguồn: Thuế tỉnh Gia Lai)

1. Những điểm mới đối với người nộp thuế là tổ chức

Cấp giấy chứng nhận đăng ký thuế điện tử

Theo nội dung hướng dẫn, khi thực hiện đăng ký thuế lần đầu, cơ quan thuế thực hiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký thuế và Thông báo mã số thuế dưới hình thức điện tử.

Người nộp thuế có thể nhận kết quả điện tử có ký số hoặc sử dụng bản giấy trong trường hợp bản điện tử bị mất, rách, nát hoặc cháy theo quy định.

Đây là một bước tiến trong việc số hóa hồ sơ, giúp giảm nhu cầu sử dụng và lưu trữ giấy tờ trong quá trình thực hiện thủ tục thuế.

Bổ sung bảng kê chủ sở hữu đối với một số tổ chức

Đối với chi nhánh, văn phòng đại diện của công ty nước ngoài tại Việt Nam, hồ sơ đăng ký thuế lần đầu được bổ sung Bảng kê chủ sở hữu – Mẫu BK07-ĐKT theo nội dung infographic.

Việc bổ sung thông tin về chủ sở hữu nhằm tăng cường cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý thuế và xác định thông tin liên quan đến người nộp thuế.

Thay đổi địa điểm nộp hồ sơ đối với tổ chức ngành dọc cấp xã

Một điểm đáng chú ý là thay đổi địa điểm tiếp nhận hồ sơ đối với tổ chức theo hệ thống ngành dọc hoạt động tại cấp xã.

Theo đó, đối với tổ chức do cơ quan trung ương hoặc cơ quan cấp tỉnh thành lập, hồ sơ đăng ký thuế được thực hiện tại cơ quan thuế cơ sở nơi tổ chức đặt trụ sở, thay vì thực hiện tại cơ quan thuế cấp tỉnh, thành phố như trước đây.

Đăng ký thuế cho đơn vị phụ thuộc quy mô lớn

Thông tư cũng có quy định liên quan đến việc đăng ký thuế đối với đơn vị phụ thuộc có quy mô lớn.

Trường hợp hệ thống có nhiều cấp đơn vị phụ thuộc, số lượng đơn vị lớn hoặc các đơn vị phụ thuộc tập trung, đơn vị phụ thuộc có thể được cấp mã số thuế 10 chữ số và sử dụng Tờ khai đăng ký thuế Mẫu 01-ĐKT theo quy định.

2. Thay đổi thông tin đăng ký thuế: giảm thủ tục khi chuyển địa điểm

Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định theo hướng không bắt buộc người nộp thuế phải hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi chuyển địa điểm.

Khi thay đổi địa chỉ trụ sở, người nộp thuế thực hiện thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế theo quy định thay vì phải hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ thuế tại địa điểm cũ trước khi chuyển đi.

Tuy nhiên, việc thay đổi địa điểm vẫn có thể thuộc diện kiểm tra rủi ro thuế.

Kiểm tra rủi ro trước khi chuyển địa điểm

Theo nội dung infographic, trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, nếu người nộp thuế thuộc trường hợp phải kiểm tra rủi ro, cơ quan thuế sẽ thông báo bằng Mẫu 42/TB-ĐKT và dự kiến thời gian kiểm tra.

Như vậy, việc đơn giản hóa thủ tục chuyển địa điểm không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được miễn kiểm soát rủi ro thuế. Cơ quan thuế vẫn thực hiện đánh giá và kiểm tra đối với các trường hợp thuộc diện cần thiết.

Thay đổi nơi nộp hồ sơ tại địa chỉ mới

Đối với tổ chức ngành dọc hoạt động tại cấp xã, khi thay đổi địa chỉ, hồ sơ được thực hiện tại cơ quan thuế cơ sở nơi tổ chức đặt trụ sở mới theo hướng dẫn.

Quy định này góp phần phân định rõ cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ và tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong quá trình thay đổi địa điểm hoạt động.

3. Những điểm mới về chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Thông tư 90/2026/TT-BTC cũng bổ sung và điều chỉnh một số trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế (MST).

Bổ sung đối tượng chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Một số trường hợp được bổ sung gồm:

• Chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số không còn chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán;

• Nhà cung cấp nước ngoài chấm dứt hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.

Việc bổ sung các trường hợp này phù hợp với yêu cầu quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số và các chủ thể kinh doanh xuyên biên giới.

Đơn giản hóa thủ tục đối với doanh nghiệp chia, sáp nhập, hợp nhất

Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã thực hiện chia, sáp nhập hoặc hợp nhất, quy trình được điều chỉnh theo hướng giảm bớt hồ sơ phải thực hiện trước.

Theo nội dung hướng dẫn, doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc trường hợp chia, sáp nhập hoặc hợp nhất không phải nộp hồ sơ cho cơ quan thuế trước khi nộp hồ sơ theo quy định tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Điều này giúp hạn chế tình trạng phải thực hiện nhiều thủ tục trùng lặp giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh.

Xử lý trường hợp quá 180 ngày chưa hoàn tất thủ tục

Một nội dung đáng lưu ý khác là cơ chế xử lý đối với trường hợp sau 180 ngày vẫn chưa hoàn tất thủ tục.

Cơ quan thuế có thể phối hợp xử lý thông tin đối với trường hợp cơ quan đăng ký kinh doanh chưa cập nhật tình trạng pháp lý tương ứng, qua đó bảo đảm dữ liệu đăng ký thuế được cập nhật phù hợp với tình trạng thực tế của tổ chức.

Xử lý người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký

Đối với trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, cơ quan thuế thực hiện các bước xử lý theo quy định để cập nhật trạng thái quản lý mã số thuế.

Theo nội dung infographic, trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế của người nộp thuế, cơ quan thuế thực hiện xử lý mã số thuế và các thông tin liên quan theo quy định.

4. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có nhiều thay đổi đáng chú ý

Không chỉ tổ chức, hộ kinh doanh (HKD) và cá nhân cũng là nhóm đối tượng chịu tác động đáng kể từ các quy định mới.

Đăng ký thuế lần đầu và cấp mã số thuế

Đối với cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê, việc đăng ký thuế được thực hiện tại cơ quan thuế cơ sở nơi có bất động sản cho thuê theo hướng dẫn.

Hồ sơ cũng được bổ sung nội dung liên quan đến số địa chỉ người nộp thuế, trong đó có trường hợp cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê.

Sau khi đăng ký thuế lần đầu, nếu hộ kinh doanh thành lập thêm địa điểm kinh doanh thì thực hiện thông báo với cơ quan quản lý thuế trực tiếp.

Đáng chú ý, Giấy chứng nhận đăng ký thuế và Thông báo mã số thuế được cấp dưới hình thức điện tử.

5. Thay đổi thông tin và chuyển địa điểm đối với hộ kinh doanh

Khi hộ kinh doanh thay đổi địa chỉ trụ sở, theo nội dung hướng dẫn, hộ kinh doanh không phải hoàn thành nghĩa vụ thuế tại nơi chuyển đi trước khi thực hiện thay đổi.

Đặc biệt, khi thay đổi chủ hộ, hệ thống có thể tự động cập nhật mã số thuế theo thông tin mới của chủ hộ mà không nhất thiết phải thực hiện lại toàn bộ thủ tục đăng ký.

Đối với người phụ thuộc, người nộp thuế cần thực hiện đăng ký và cung cấp hồ sơ theo quy định để cơ quan quản lý thu nhập mới có đầy đủ thông tin.

6. Bổ sung quy định về tạm ngừng kinh doanh

Thông tư cũng bổ sung quy định liên quan đến trường hợp hộ kinh doanh tạm ngừng hoặc tiếp tục hoạt động trong thời gian địa điểm kinh doanh đã đăng ký tạm ngừng.

Hộ kinh doanh cần thực hiện thông báo đến cơ quan quản lý trực tiếp theo quy định.

Việc cập nhật kịp thời tình trạng hoạt động giúp cơ quan thuế quản lý chính xác trạng thái của hộ kinh doanh, đồng thời hạn chế phát sinh sai lệch về nghĩa vụ thuế trong thời gian tạm ngừng.

7. Bổ sung các trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân

Đối với cá nhân, Thông tư bổ sung các trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế, trong đó đáng chú ý là:

• Số định danh cá nhân bị hủy theo quy định của pháp luật;

• Thông tin cá nhân không khớp hoặc không đủ căn cứ xác thực với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dẫn đến nghĩa vụ thuế chưa thể hoàn thành theo quy định.

Việc liên thông thông tin giữa cơ sở dữ liệu dân cư và dữ liệu thuế là một trong những nền tảng quan trọng để tiến tới quản lý thuế bằng dữ liệu số.

8. Công khai thông tin đăng ký thuế của người nộp thuế

Một điểm mới đáng chú ý là việc công khai thông tin đăng ký thuế.

Người nộp thuế có thể tra cứu thông tin mã số thuế trực tuyến, bao gồm các thông tin cơ bản như:

• Mã số thuế;

• Tên người nộp thuế;

• Địa chỉ;

• Trạng thái hoạt động;

• Cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Bên cạnh đó, cơ quan thuế có thể công khai các trạng thái hoạt động đặc biệt của người nộp thuế, chẳng hạn trạng thái ngừng hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh theo quy định.

Việc công khai thông tin góp phần nâng cao tính minh bạch và hỗ trợ tổ chức, cá nhân trong việc xác minh tình trạng pháp lý, tình trạng hoạt động của người nộp thuế.

9. Kết nối cơ sở dữ liệu – giảm thủ tục cho người nộp thuế

Một trong những định hướng nổi bật của Thông tư 90/2026/TT-BTC là tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Không yêu cầu khai báo lại thông tin đã có

Khi cơ quan thuế đã có thông tin từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối, người nộp thuế có thể không phải khai báo hoặc cung cấp lại những thông tin mà cơ quan quản lý đã có.

Điều này giúp giảm đáng kể hồ sơ giấy tờ và hạn chế việc người dân, doanh nghiệp phải kê khai lặp lại cùng một thông tin tại nhiều cơ quan.

Tự động đồng bộ dữ liệu với cơ sở dữ liệu dân cư

Đối với trường hợp cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan thuế, thông tin có thể được tự động đồng bộ khi có thay đổi.

Nhờ đó, khi thông tin cá nhân được cập nhật trên hệ thống dân cư, dữ liệu thuế có thể được đồng bộ tương ứng, giúp người nộp thuế giảm nhu cầu thực hiện thủ tục đăng ký hoặc cập nhật thông tin thủ công.

Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần lưu ý gì?

Những thay đổi về đăng ký thuế theo Thông tư 90/2026/TT-BTC cho thấy xu hướng quản lý thuế đang chuyển mạnh sang quản lý bằng dữ liệu, liên thông cơ sở dữ liệu và xử lý thủ tục điện tử.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân nên chủ động:

Thứ nhất, rà soát thông tin đăng ký thuế, đặc biệt là tên, địa chỉ, mã số thuế và tình trạng hoạt động.

Thứ hai, cập nhật kịp thời các thay đổi về địa chỉ, chủ sở hữu, chủ hộ hoặc tình trạng hoạt động.

Thứ ba, kiểm tra thông tin trên cơ sở dữ liệu thuế và dữ liệu dân cư để bảo đảm tính chính xác, thống nhất.

Thứ tư, lưu ý các quy định mới về tạm ngừng, chấm dứt hoạt động và chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Thứ năm, tận dụng các phương thức đăng ký và nhận kết quả điện tử để giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính.

Kết luận

Thông tư 90/2026/TT-BTC đánh dấu bước tiếp tục đơn giản hóa thủ tục đăng ký thuế và đẩy mạnh quản lý thuế dựa trên dữ liệu. Từ việc cấp giấy chứng nhận đăng ký thuế điện tử, thay đổi thủ tục khi chuyển địa điểm, đơn giản hóa hồ sơ đối với doanh nghiệp chia – sáp nhập – hợp nhất, đến kết nối dữ liệu dân cư và dữ liệu thuế, các quy định mới hướng tới mục tiêu “giảm khai báo – giảm hồ sơ – tăng liên thông – nâng cao hiệu quả quản lý”.

Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân, việc chủ động cập nhật những thay đổi này sẽ giúp thực hiện thủ tục thuế thuận lợi hơn, hạn chế sai lệch thông tin và giảm rủi ro trong quá trình hoạt động kinh doanh.

Lưu ý: Bài viết trên được biên soạn dựa trên nội dung thể hiện trong infographic bạn cung cấp. Khi sử dụng làm nội dung tư vấn hoặc hướng dẫn chính thức, nên đối chiếu toàn văn Thông tư 90/2026/TT-BTC và các văn bản hướng dẫn liên quan để bảo đảm chính xác về điều kiện, thời hạn và trình tự áp dụng.