Từ ngày 01/07/2026, hệ thống pháp luật về thuế của Việt Nam bước sang một giai đoạn mới với việc đồng thời áp dụng 02 Luật, 04 Nghị định và 06 Thông tư hướng dẫn thi hành. Đây là bộ khung pháp lý quan trọng, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tổ chức và cá nhân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và quản lý chứng từ điện tử.

Việc cập nhật đầy đủ các văn bản mới không chỉ giúp người nộp thuế tuân thủ đúng quy định mà còn hạn chế rủi ro pháp lý, tối ưu công tác kế toán – thuế và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

I. Hai Luật nền tảng của hệ thống chính sách thuế

1. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15

Đây là văn bản pháp lý cốt lõi quy định toàn diện về hoạt động quản lý thuế, bao gồm:

• Đăng ký thuế và quản lý mã số thuế;

• Khai thuế, nộp thuế và hoàn thuế;

• Quản lý hóa đơn, chứng từ điện tử;

• Thanh tra, kiểm tra và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế;

• Quản lý rủi ro và chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế;

• Quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế;

Luật là cơ sở để xây dựng các nghị định và thông tư hướng dẫn áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.

2. Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15

Luật quy định về:

• Đối tượng nộp thuế;

• Thu nhập chịu thuế và thu nhập được miễn thuế;

• Các khoản giảm trừ;

• Phương pháp tính thuế;

• Khấu trừ, kê khai và quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng đối với người lao động, doanh nghiệp chi trả thu nhập và các cá nhân có phát sinh nghĩa vụ thuế.

II. 04 Nghị định hướng dẫn thi hành (Có hiệu lực từ 01/07/2026)

1. Nghị định số 252/2026/NĐ-CP

Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, tập trung vào:

• Hồ sơ, thủ tục về thuế.

• Quản lý người nộp thuế.

• Quản lý thuế điện tử.

• Quy trình thực hiện các thủ tục hành chính về thuế.

2. Nghị định số 253/2026/NĐ-CP

Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.

Nghị định hướng dẫn cụ thể về:

• Xác định thu nhập chịu thuế;

• Các khoản miễn thuế;

• Khấu trừ và quyết toán thuế;

• Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc kê khai và nộp thuế.

3. Nghị định số 254/2026/NĐ-CP

Quy định chi tiết việc triển khai Luật Quản lý thuế đối với hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử.

Đây là một trong những văn bản có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp khi hướng dẫn về:

• Lập và phát hành hóa đơn điện tử;

• Quản lý chứng từ điện tử;

• Lưu trữ và sử dụng dữ liệu điện tử;

• Trách nhiệm của người bán, người mua và cơ quan thuế.

4. Nghị định số 255/2026/NĐ-CP

Quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, hướng dẫn việc kê khai, xác định giá giao dịch liên kết và trách nhiệm tuân thủ theo quy định của pháp luật.

III. 06 Thông tư của Bộ Tài chính (Có hiệu lực từ 01/07/2026)

1. Thông tư số 86/2026/TT-BTC

Quy định về quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, hướng dẫn thực hiện các quy định về nghĩa vụ thuế trong hoạt động xuất nhập khẩu.

2. Thông tư số 87/2026/TT-BTC

Hướng dẫn chi tiết một số nội dung của:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân;

• Nghị định số 253/2026/NĐ-CP.

Thông tư làm rõ cách xác định thu nhập tính thuế, các khoản miễn thuế và quy trình kê khai, quyết toán thuế.

3. Thông tư số 89/2026/TT-BTC

Hướng dẫn chi tiết thi hành:

• Luật Quản lý thuế;

• Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.

Thông tư quy định cụ thể về hồ sơ, biểu mẫu và quy trình thực hiện các thủ tục quản lý thuế.

4. Thông tư số 90/2026/TT-BTC

Quy định về đăng ký thuế, bao gồm:

• Đăng ký mã số thuế;

• Thay đổi thông tin đăng ký thuế;

• Chấm dứt hiệu lực mã số thuế;

• Quản lý thông tin người nộp thuế.

5. Thông tư số 91/2026/TT-BTC

Hướng dẫn thực hiện một số quy định của:

• Luật Quản lý thuế.

• Nghị định số 254/2026/NĐ-CP.

Thông tư tập trung hướng dẫn việc áp dụng hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử, góp phần thống nhất quy trình thực hiện trên toàn quốc.

6. Thông tư số 94/2026/TT-BTC

Quy định về quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro trong quản lý thuế, làm cơ sở để cơ quan thuế đánh giá mức độ tuân thủ của người nộp thuế và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

Việc đồng loạt ban hành các văn bản mới cho thấy định hướng tăng cường quản lý thuế theo hướng điện tử hóa, minh bạch và quản lý rủi ro. Do đó, doanh nghiệp nên chủ động:

• Rà soát quy trình kế toán, thuế và hóa đơn điện tử;

• Cập nhật các quy định mới về đăng ký, kê khai và quyết toán thuế;

• Kiểm tra việc sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử theo quy định mới;

• Đào tạo nhân sự kế toán, tài chính để bảo đảm thực hiện đúng quy định; 

• Chủ động tham khảo ý kiến chuyên gia khi phát sinh các tình huống phức tạp.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro về thuế, tránh các sai sót trong quá trình kê khai, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị và đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Kết luận

Hệ thống gồm 02 Luật, 04 Nghị định và 06 Thông tư có hiệu lực từ 01/07/2026 đã tạo nên nền tảng pháp lý hoàn chỉnh cho công tác quản lý thuế trong giai đoạn mới. Đây là những văn bản mà mọi doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân có nghĩa vụ thuế cần nghiên cứu, cập nhật và áp dụng kịp thời.

Việc nắm bắt sớm các quy định mới không chỉ giúp đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro, tối ưu hoạt động tài chính – kế toán và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.